Pytania

 

Przyczyny biegunki rozwiń

Możemy się spotkać z różnymi biegunkami.
W zależności od czasu trwania dzielimy je na ostre (< 14 dni), przewlekające się (2-4 tygodni) i przewlekłe (> 4 tygodni). Wg niektórych źródeł za biegunkę przewlekłą uznaje się trwającą > 14 dni.

 

Ostra biegunka w zdecydowanej większości (w > 90% przypadków) jest efektem zakażeniem przewodu pokarmowego (w Europie głównie przez wirusy). Do innych przyczyn ostrej biegunki należą np.: spożycie pokarmu z toksynami bakteryjnymi czy działania niepożądane niektórych leków (szczegóły – patrz pytanie: Jakie są przyczyny ostrej biegunki?)

 

Biegunka przewlekła może być objawem wielu chorób. Na leżą do nich między innymi: zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki (ZNT), zespół jelita drażliwego, zespół przerostu bakteryjnego jelita cienkiego, celiaklia, zapalenia jelit wywołane zmianami niedokrwiennymi lub popromiennymi (np. u pacjentów z nowotworami leczonymi radioterapią), obecność pasożytów w przewodzie pokarmowym (np. lamblioza, inwazja robaków jelitowych), nieswoiste choroby zapalne jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego), niedobór laktazy (jeden z enzymów trawiący laktozę – cukier mleczny), niektóre nowotwory (np. rak jelita grubego) itd.
(szczegóły – patrz pytanie: Jakie są przyczyny biegunki przewlekłej?)
Uwaga – w przypadku przedłużającej się biegunki (> 14 dni) należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.

 

Biegunka podróżnych rozwiń

Terminem tym określa się biegunkę, która pojawia się w trakcie podróży, najczęściej do odległych krajów, o niższych standardach czystości i higieny oraz innej florze bakteryjnej niż w Europie. Taka biegunka może wystąpić nawet u 30% do 70% podróżujących. Jest spowodowana zakażeniem przewodu pokarmowego przez bakterie lub wirusy. Najczęściej symptomy nie są bardzo nasilone (nie jest to ciężka biegunka) i wymagają jedynie leczenia objawowego i podtrzymującego. Tym niemniej, wystąpienie biegunki istotnie zaburza wygodę podróżowania i obniża jakość życia chorego. Powoduje niepokój zarówno pacjenta jak i jego otoczenia (np. rodziny). Dlatego też, w procesie terapii, poza uzupełnieniem wody i elektrolitów z zastosowaniem doustnego płynu nawadniającego, warto włączyć leki przeciwbiegunkowe, które skrócą czas trwania biegunki.

 

Zalecenia żywieniowe w trakcie biegunki, czyli jakie produkty spożywcze jeść, a czego unikać? rozwiń

Generalnie, w trakcie trwania biegunki należy jeść posiłki w ilości i jakości zbliżonej do stanu przed wystąpieniem choroby.

 

Tym niemniej warto przestrzegać niżej wymienionych zaleceń. Umożliwi to uniknięcie dodatkowych, niepotrzebnych cierpień i szybszy powrót do zdrowia.
W trakcie trwania biegunki dieta powinna być lekkostrawna i bogatoenergetyczna (w czasie choroby wchłanianie składników pokarmowych jest zmniejszone). Należy spożywać niewielkie objętościowo posiłki, ale częściej niż zwykle (np. 4-5 posiłków na dobę), najlepiej gotowane, z rozdrobnioną zawartością.
W posiłkach warto uwzględnić produkty spożywcze o właściwościach zapierających takie jak: kisiel z czarnych jagód, marchewka z mięsem, dynia, chudy rosół z białym mięsem, ryż gotowany na wodzie, kasza kukurydziana, płatki ryżowe.

 

Jako źródła:
– białka zaleca się spożywanie: chudego mięsa i drobiu, serów twarogowych, jogurtu i jaj.
– węglowodanów zaleca się spożywanie: drobnych kasz i ryżu.
– warzyw zaleca się te, które zawierają dużo pektyn np. marchew, dynia.

 

W trakcie biegunki należy ograniczyć spożycie białego pieczywa, produktów zawierających dwucukry (np. sacharozę, laktozę – cukier mleczny) oraz cukry proste (np. glukozę i fruktozę), ponieważ mogą one nasilić objawy. Do produktów spożywczych zawierających dużo ww. cukrów należą: słodycze, miód, dżemy wysokosłodzone, sok jabłkowy, sok winogronowy, inne soki wysokosłodzone, coca-cola.

 

Należy również unikać warzyw wzdymających np. wysuszonych nasion roślin strączkowych, cebuli, kapusty i podobnych.

 

Co to jest odwodnienie? Jak temu zaradzić? rozwiń

Odwonienie jest to stan, w którym w organizmie znajduje się zbyt mało wody, niezbędnej do jego prawidłowego funkcjonowania. Najczęściej występuje w związku ze byt dużą i szybką utratą wody (np. na skutek biegunki lub intensywnego pocenia się w wyniku wysiłku fizycznego), której niedobór nie jest wyrównany objętością wypitych płynów. Odwodnienie jest najważniejszym i najniebezpieczniejszym powikłaniem ostrej biegunki.
Ciężkie odwodnienie jest zagrożeniem dla zdrowia a nawet życia. Jest szczególnie niebezpieczne dla dzieci oraz seniorów i często wymaga leczenia szpitalnego.
Podstawową metodą leczenia odwodnienia w domu jest podawanie doustnych płynów nawadniających (DPN) dostępnych w każdej aptece bez recepty. DPN zawiera między innymi chlorek sodu (NaCl) i glukozę (w odpowiednich proporcjach). Dzięki obecności chlorku sodu (sól kuchenna) i glukozy woda jest bardziej efektywnie wchłaniana ze światła przewodu pokarmowego do organizmu.
DPN należy pić w ilościach sugerowanych przez producenta. Warto pamiętać, aby zastosować dodatkową porcję DPN po oddaniu każdego biegunkowego stolca lub po wymiotach. Przed użyciem zalecane jest zapoznanie się z informacją zamieszczoną na opakowaniu.
Oprócz płynów o specjalnym składzie (tzn. DPN) można podawać choremu także inne powszechnie dostępne płyny (np. wodę, słabą herbatę, jogurty, mus i kompot jabłkowy, zupy – powinny być lekko posolone).

 

Objawy wymagające wizyty u lekarza rozwiń

Konsultacji lekarskiej wymagają:
1. Gorączka towarzysząca biegunce (> 38 st.C).
2. Objawy biegunki utrzymujące się powyżej 7 dni (koniecznie, gdy > 14 dni).
3. Biegunka nawracająca (powtarzające się epizody ostrej biegunki).
3. Obecność krwi lub ropy w stolcu.
4. Wystąpienie biegunki po antybiotykoterapii.
5. Obecność przedłużających się lub niekontrolowanych wymiotów.
6. Stwierdzenie w kale fragmentów pasożytów jelitowych.
7. Obecność ciężkiej choroby przewlekłej np. cukrzyca, niewydolność nerek.
8. Występowanie objawów odwodnienia szczególnie w przypadku dzieci i seniorów.
Objawy wskazująca na odwodnienie to np.: zmniejszenie masy ciała, nieprawidłowy rytm oddychania, suchy język, wzmożone pragnienie, płacz bez łez (np. w przypadku dzieci), rzadkie/skąpe oddawanie moczu (np. oddawanie < 500 ml moczu na dobę – dorośli lub < 70 ml na każde 10 kg masy ciała – dzieci), chrypka aż do bezgłosu, zaburzenia świadomości (np. rozdrażnienie, apatia, senność).

 

Dlaczego po jedzeniu może pojawić się biegunka? rozwiń

Ostra biegunka jest najczęściej (w > 90%) spowodowana zakażeniem przewodu pokarmowego (w Europie głównie przez wirusy, w mniej rozwiniętych regionach świata – częściej przez bakterie). W przypadku zakażenia przewodu pokarmowego drobnoustrojami chorobotwórczymi objawy biegunki występują po 8-24 godzinach. Inną przyczyną może być spożycie w pokarmie toksyn produkowanych przez bakterie – wtedy objawy biegunki obserwowane są bardzo szybko – już po 1-8 godzinach od spożycia skażonego pokarmu.

 

Dlatego też, bardzo ważne jest zachowanie higieny (częste mycie rąk, szczególnie przed posiłkami) oraz zwracanie uwagi na pochodzenie spożywanych pokarmów i napojów (szczelnie zamknięte opakowania, butelkowana woda, sprawdzanie terminu przydatności do spożycia na opakowaniu).

 

Również w przypadku niektórych biegunek przewlekłych – jedzenie określonych produktów może nasilić objawy biegunki np. konsumpcja artykułów zawierających gluten przez pacjentów z celiaklią (chorobą trzewną) lub spożycie dań z dużą zawartością mleka przez osoby z niedoborem laktazy (enzym rozkładający laktozę – cukier mleczny).

 

Czy węgiel leczniczy pomoże na biegunkę? rozwiń

Węgiel leczniczy jest zwyczajowo stosowany w terapii biegunki.
Ze względu na swoje właściwości fizyczne – adsorbuje (wiąże na swojej powierzchni siłami elektrostatycznymi) różne substancje (np. toksyny bakteryjne, leki) i mikroorganizmy (np. bakterie i grzyby). W ten sposób utrudnia ich wchłonięcie z przewodu pokarmowego.
Istnieje jednak kilka niedogodności związanych z terapią tym lekiem:
– nie zaleca się podawania węgla jednocześnie z pokarmem, ponieważ pokarm zmniejsza jego zdolności adsorbcyjne.
– wymaga się by w trakcie terapii inne leki były przyjmowane co najmniej 2 godziny przed lub 2 godziny po przyjęciu węgla, ponieważ może on osłabić działanie tych leków (jeżeli będzie stosowany razem z nimi). Dla części pacjentów, szczególnie starszych, obciążonych innymi chorobami i stosujących inne leki, takie ograniczenie może utrudnić proces leczenia.
– niewygodne dawkowanie – w przypadku dorosłych pacjentów, istnieje konieczność przyjęcia od kilku do kilkunastu kapsułek (jednorazowo), kilka razy na dobę.
Na koniec należy podkreślić bardzo małą liczbę badań klinicznych potwierdzających skuteczność działania tego leku.

 

Dlatego też, jeżeli pacjent chciałby uzupełnić leczenie doustnym płynem nawadniającym o zastosowanie leku przeciwbiegunkowego o udokumentowanej w badaniach klinicznych skuteczności, warto wybrać jeden z następujących produktów leczniczych: racekadotryl, loperamid, diosmektyt.

 

Dodatkowo można włączyć probiotyk o udowodnionej skuteczności np. zawierający Lactobacillus rhamnosus GG (LGG) lub Saccharomyces boulardi.

 

Jak powstaje ostra biegunka? rozwiń

Najczęściej przyczyną jest zakażenie przewodu pokarmowego (w Polsce głównie przez wirusy np. rotawirusy, norowirusy, adenowirusy). Wirusy wnikają do komórek błony śluzowej przewodu pokarmowego i produkują toksyny. Toksyny powodują zwiększone gromadzenie się w świetle jelita elektrolitów (głównie jonów sodu i chloru), a co za tym idzie również wody. Ponadto wirusy uszkadzają komórki błony śluzowej jelita i niszczą połączenia między tymi komórkami, co dodatkowo nasila przenikanie wody do światła jelita. Układ odpornościowy zaatakowanego organizmu stara się walczyć z zakażeniem. Wiele różnych substancji uwalnia się w miejscu zakażenia, w wyniku czego dochodzi do powstania stanu zapalnego, który również ma wpływ na zwiększone przenikanie wody i elektrolitów do światła jelita.
Reasumując, w wyniku zakażenia przewodu pokarmowego dochodzi do nadmiernego (niefizjologicznego) nagromadzenia się wody w świetle jelita, co skutkuje przyspieszeniem perystaltyki jelit.

 

Jak należy leczyć ostrą biegunkę? rozwiń

Postępowanie z chorym na ostrą biegunkę powinno uwzględniać następujące aspekty:

 

1. Nawadnianie w przypadku stwierdzenia odwodnienia.
2. Żywienie i pojenie.
3. Włączenie leków przeciwbiegunkowych i/lub probiotyków.
4. Antybiotykoterapia.

 

Nawadnianie
Ponieważ odwodnienie organizmu jest najczęściej występującym i najniebezpieczniejszym powikłaniem ostrej biegunki, nawadnianie pacjenta stanowi podstawę leczenia.
Do nawadniania należy użyć wodnego roztworu, który zawiera m.in glukozę i sól kuchenną (NaCl) w odpowiednich proporcjach. Taki roztwór nazywa się Doustnym Płynem Nawadniającym (DPN). Gotowy DPN np. w postaci saszetek, których zawartość należy tylko rozpuścić w określonej objętości wody można kupić w każdej aptece bez recepty.
DPN należy pić w ilościach zalecanych przez producenta. Warto pamiętać, aby wypić dodatkową porcję DPN po oddaniu każdego biegunkowego stolca lub po wymiotach. Przed użyciem zalecane jest zapoznanie się z informacją zamieszczoną w opakowaniu.

Żywienie i pojenie w trakcie biegunki
W trakcie biegunki zaleca się stosowanie dotychczasowej diety (spożywania pokarmów w tej samej ilości, składzie i z tą sama częstotliwością co przed biegunką). W przypadku konieczności szybkiego nawodnienia z zastosowaniem DPN przerwa między posiłkami nie powinna być dłuższa niż 4 godziny.
Takie same zasady dotyczą dzieci, również tych karmionych piersią (należy zachować ten sam tryb karmienia piersią co przed biegunką).
W trakcie biegunki należy pić powszechnie dostępne płyny (np. wodę, słabą herbatę, jogurty, mus i kompot jabłkowy, zupy – powinny być lekko posolone) w objętości, nie mniejszej, niż przed wystąpieniem biegunki.

Jakie inny płyny można stosować (poza DPN)?
Oprócz roztworów o specjalnym składzie (tzn. DPN) można podawać choremu także inne powszechnie dostępne płyny (np. wodę, słabą herbatę, jogurty, mus i kompot jabłkowy, zupy – powinny być lekko posolone). Takie postępowanie pozwala dodatkowo uzupełnić odpowiednią ilość wody w organizmie oraz dostarcz składniki odżywcze.

 

Jakich płynów unikać?

Choremu z ostrą biegunką nie należy podawać komercyjnych soków owocowych (np. soku jabłkowego, pomarańczowego itd.) lub słodzonych napojów gazowanych np. coca-coli. Zawierają one duże ilości sacharozy lub innych cukrów, które mogą dodatkowo nasilać objawy biegunki. W trakcie biegunki odradza się również spożywanie napojów dla sportowców lub napojów energetyzujących.

 


Co robić w przypadku wymiotów?

W przypadku wymiotów DPN należy podawać często (co kilka minut) i małymi porcjami.
Występowanie wymiotów nie powinno przerwać procesu nawadniania doustnego.

Włączenie leków przeciwbiegunkowych i/lub probiotyków.
Patrz odpowiedzi na pytania:
Czy stosować probiotyki?
Czy stosować leki przeciwbiegunkowe?

Antybiotykoterapia
Patrz odpowiedź na pytanie:
Czy stosować antybiotyki/chemioterapeutyki?

 

Jakie są powikłania ostrej biegunki? rozwiń

Ostra biegunka wiąże się z szybką i znaczną utratą wody i elektrolitów z organizmu.
Zatem głównym i najważniejszym powikłaniem ostrej biegunki jest odwodnienie, które może być szczególnie niebezpieczne u dzieci i seniorów.
Ciężkie odwodnienie organizmu stanowi zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia pacjenta i często wymaga leczenia szpitalnego.

 

Jakie są objawy odwodnienia? rozwiń

Objawy wskazujące na odwodnienie to np.: zmniejszenie masy ciała, nieprawidłowy rytm oddychania, suchy język, wzmożone pragnienie, płacz bez łez (np. w przypadku dzieci), rzadkie/skąpe oddawanie moczu (np. oddawanie < 500 ml moczu na dobę – dorośli lub < 70 ml na każde 10 kg masy ciała – dzieci), chrypka aż do bezgłosu, zaburzenia świadomości (np. rozdrażnienie, apatia, senność).

 

Jakie są przyczyny biegunki przewlekłej? rozwiń

Biegunka przewlekła zazwyczaj nie ma tak burzliwego przebiegu jak biegunka ostra.
Niemniej jednak jej długotrwały charakter może być przyczyną ciężkich zaburzeń metabolicznych, w niektórych przypadkach wyniszczenia, które mogą stanowić istotne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Niezależnie od przyczyny, biegunka przewlekła zawsze powoduje istotne obniżenia jakości życia cierpiących na nią pacjentów.

 

Przewlekła biegunka może występować w przebiegu wielu chorób. Należą do nich m.in.:
– choroby trzustki z towarzyszącą niewydolnością zewnątrzwydzielniczą – czyli taką, która dotyczy niewystarczającej w stosunku do potrzeb, produkcji lub zaburzeń transportu enzymów trawiennych; tj. amylazy (enzym trawiący cukry), protez (enzymy trawiące białka), a szczególnie lipazy – enzymu trawiącego tłuszcze. Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki (ZNT) może być spowodowana m.in. następującymi chorobami: przewlekłym zapaleniem trzustki, ostrym zapaleniem trzustki, mukowiscydozą, rakiem trzustki, guzami torbielowatymi trzustki.

 

W chorobach trzustki (powodujących ZNT) biegunki mają charakter tłuszczowy – stolec jest tłusty, połyskliwy, często pływa po powierzchni wody, trudno spłukuje się z muszli klozetowej, ma specyficzny gnilny zapach.

 

– choroba trzewna (celiakia). Polega na nietolerancji glutenu (kompleksu wody i określonych białek) występującego w ziarnach pszenicy. U pacjentów z genetyczną nadwrażliwością na gluten, którzy spożywają pokarmy zawierające tę substancję dochodzi do uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego co skutkuje biegunką. Ujawnienie choroby może nastąpić w każdym wieku. Warto podkreślić, że w chorobie trzewnej poza biegunką mogą występować niespecyficzne objawy (wzdęcia, gazy, dyskomfort w jamie brzusznej) podobne do tych stwierdzanych w zespole jelita drażliwego. Usunięcie z diety produktów spożywczych zawierających składniki pochodzące z ziaren pszenicy, jęczmienia, żyta lub stosowanie żywności bezglutenowej prowadzi do szybkiej regeneracji błony śluzowej jelita i do ustąpienia objawów.

 

– choroby nowotworowe jelit – np. rak jelita grubego.

 

– zespół przerostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO – ang. Small Intestinal Bacterial Overgrowth) – jest to choroba spowodowana nadmiernym wzrostem bakterii (pochodzących z jelita grubego) w obrębie jelita cienkiego. SIBO często występuje u pacjentów z innymi chorobami np. cukrzycą, marskością wątroby, przewlekłym zapaleniem trzustki, zespołem jelita drażliwego oraz u chorych długotrwale i w wysokich dawkach stosujących leki hamujące wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Dominującymi objawami tej choroby są: uporczywa biegunka, również tłuszczowa (omówiona powyżej) lub zaparcia, wzdęcia, uczucie pełności w jamie brzusznej, kurczowe bóle brzucha, utrata masy ciała oraz niedobór witaminy B12.

 

– biegunki zapalne – np. lamblioza, inwazja robaków jelitowych, zapalenia jelit wywołane zmianami niedokrwiennymi lub popromiennymi (u pacjentów z nowotworami leczonymi radioterapią) oraz nieswoiste choroby zapalne jelit czyli choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego. W tym typie biegunek może wystąpić domieszka krwi w stolcu oraz objawy ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (np. gorączka, wzrost parametrów stanu zapalnego w badaniach laboratoryjnych).

 

– zespół jelita drażliwego (ZJD) – jest to choroba polegająca na długotrwałym (wielomiesięcznym) występowaniu bólu brzucha lub dyskomfortu w jamie brzusznej, którego początek związany jest ze zmianą konsystencji stolca/rytmu wypróżnień i który ustępuje po wypróżnieniu. W tej chorobie nie stwierdza się żadnych nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych i dodatkowych oraz rzadko dochodzi do zwiększenia objętości stolca. Częste wypróżnienia poprzedzone są gwałtownym parciem na stolec i mogą występować po stresie psychicznym szczególnie w godzinach porannych.

 

Charakterystyczne w tej chorobie są:
– ustąpienie bólu brzucha lub znaczne zmniejszenie jego nasilenia po wypróżnieniu,
– brak występowania objawów w nocy oraz
– brak zmian masy ciała (jeżeli tylko pacjent nie zmniejsza ilości spożywanego pokarmu – odchudzanie).
Zespół Jelita Drażliwego znacząco obniża jakość życia pacjentów oraz jest częstą przyczyną stresu i niepokoju, co wiąże się z koniecznością licznych porad u lekarzy rodzinnych i specjalistów gastroenterologów.

 

Do wystąpienia przewlekłej biegunki może doprowadzić również częste spożywanie (i w znacznych ilościach) niektórych produktów spożywczych np. mleka przez osoby z niedoborem laktazy, enzymu rozkładającego laktozę (cukier występujący w mleku). Niedobór laktazy dotyczy nawet około 30% polskiej populacji.

 

Warto również zwrócić uwagę na biegunkę wywołaną nadmiernym spożyciem fruktozy lub sorbitolu, używanych jako substancje słodzące np. w słodyczach, gumach do żucia, napojach i innych dietetycznych produktów żywnościowych.

 

Uwaga: W przypadku biegunki, która trwa > 14 dni należy koniecznie skontaktować się z lekarzem celem przeprowadzenia diagnostyki i włączenia odpowiedniego leczenia. Podobnie, jeżeli w stolcu stwierdza się krew, ropę lub śluz.

 

Czy stosować probiotyki? rozwiń

Można stosować probiotyki w leczeniu ostrej biegunki (jako uzupełnienie DPN), ale zalecane są te o udowodnionej skuteczności w badaniach klinicznych. Należy zatem, zwrócić uwagę na następujące aspekty:
– jaki probiotyk kupujemy?
Najlepiej udokumentowaną skuteczność mają Lactobacillus rhamnosus GG (LGG) i Saccharomyces boulardi.
– jaką dawkę probiotyku stosujemy?
Zalecana dawka bakterii (np. w przypadku LGG) wynosi co najmniej 10 mld CFU (kolonii bakteryjnych) na dobę, w przypadku Saccharomyces boulardi jest to 250-500 mg na dobę lub zgodnie z zaleceniami lekarza.

– jak długo używamy probiotyku?
Co najmniej do czasu ustąpienia objawów biegunki (to znaczy, gdy obserwujemy brak stolców przez 12 godzin lub 2 kolejne prawidłowe stolce).

 

 

Czy stosować leki przeciwbiegunkowe? rozwiń

Leki przeciwbiegunkowe stosuje się jako uzupełnienie leczenia Doustnym Płynem Nawadniającym w celu skrócenia czasu trwania biegunki oraz zmniejszenia masy jak i liczby nieprawidłowych stolców.
Na polskim rynku można kupić w aptece bez recepty m.in. następujące leki: racekadotryl (Tiorfan), loperamid i diosmektyt.

 

Racekadotryl (nazwa handlowa Tiorfan) może być stosowany zarówno w leczeniu objawowym ostrej biegunki jak i jako leczenie wspomagające w przypadku wdrożenia leczenia przyczynowego.
Tiorfan działa poprzez hamowanie nadmiernego wydzielania wody do światła jelita (tzw. hipersekrecji), nie wpływa na podstawową czynność wydzielniczą jelit.
Tiorfan nie hamuje perystaltyki jelit (jak np. loperamid), zatem nie spowalnia fizjologicznego rytmu wypróżnień, a co za tym idzie nie spowalnia wydalania z przewodu pokarmowego czynników sprawczych zakażenia (wirusów i/lub bakterii) i ich toksyn. Ponadto Tiorfan nie powoduje wzdęć ani zaparć*, nie ma interakcji z innymi lekami, ani nie wywiera lub ma nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych.

 

Diosmektyt jest lekiem adsorbującym (pochłaniającym) toksyny. Wpływa również korzystnie na śluz wyściełający błonę śluzową przewodu pokarmowego.

 

Czy stosować antybiotyki/chemioterapeutyki? rozwiń

Antybiotyki/chemioterapeutyki nie powinny być stosowane w rutynowym leczeniu ostrej biegunki (zdecydowana większość ostrych biegunek w Polsce jest spowodowana zakażeniem wirusami, niewrażliwymi na antybiotykoterapię).
Antybiotyki powinny być zlecone jedynie w wybranych przypadkach klinicznych, po potwierdzeniu zakażenia określonymi bakteriami w badaniach dodatkowych. Antybiotyki są lekami wydawanymi w aptece na podstawie recepty, dlatego też ich stosowanie powinno odbywać się pod kontrolą lekarza.

 

Tiorfan – informacja o produkcie leczniczym

Opracował:
Lek. med. Maciej Olszewski

 

Na podstawie:
1. Interna Szczeklika – Podręcznik chorób wewnętrznych. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna 2014.
2. Yamada T et al. Postępy w gastroenterologii t2. Wydawnictwo Czelej, 2010, s. 375
3. Dąbrowski A et al. Gastroenterologia t2. Wydawnictwo Medical Tribune Polska 2011.
4. Guarino A et al. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2014; 59(1): 132-52.
5. Acute diarrhea in adults and children: a global perspective. WGO 2012. http://www.worldgastroenterology.org/assets/export/userfiles/Acute%20Diarrhea_long_FINAL_120604.pdf (odsłona 20.04.2016).
6. http://emedicine.medscape.com/article/928598-overview (odsłona 30.04.2016).
7. Heather CS. BMJ Clin Evid. 2015. pii: 0901.
8. Ciborowska H i wsp. Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka, PZWL, 2014.
9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Carbo Activ Aflofarm zatw. 13.02.2013.
10. Hodges K et al. Gut Microbes. 2010; 1(1): 4–21.
11. Czerwionka-Szaflarska M et al. Forum Medycyny Rodzinnej 2009; 3(6): 431-438.
12. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tiorfan zatw. 07/2015
*Podczas badań klinicznych racekadotryl wywoływał wtórne zaparcia w stopniu porównywalnym do placebo.

Opracowano dnia: 20.04.2016
Ostatnia aktualizacja: 07.06.2016

Zewnątrzwydzielnicza Niewydolność Trzustki (ZNT) – Kreon Travix

2016-04-TIO-0091